پاسخ سوالات متن کتاب زمین شناسی سال سوم متوسطه چهارشنبه بیست و هفتم مهر 1390 0:0
پاسخ سوال هاى متن کتاب زمین شناسی سال سوم متوسطه


فصل اول _ علم زمين شناسى ؛ موضوع و روش

صفحه 4) اندازه گيري کنيد

سوال زير عکس:

بطورکلي جسمى که چگالى بيشترى نسبت به يک مايع داشته باشد، در آن مايع فرو مى رود و بالعکس اگر چگالى جسمى کمتر از مايع باشد، جسم بر روى مايع شناور مى ماند. بنابراين در ظرف سمت راست چگالى مايع از گرانيت بيشتر است و در ظرف سمت چپ چگالى گرانيت بيشتر است.

1- تاثيرى ندارد.

2- جرم يخ را توسط ترازو اندازه گيرى مى کنيم. البته بهتر است در محيطى با دماى کمتر از صفر انجام بگيرد.

 - حجم يخ را بسته به اينکه داراى شکل منظم باشد يا نه به دو صورت اندازه مى گيريم:

الف) داراى شکل منظم : با اندازه گيرى عرض، طول و ارتفاع

ب) فاقد شکل منظم : با قراردادن يخ در مايعى که دماى انجماد آن پايين تر از صفر درجه سانتيگراد باشد و دماى فعلى آن نيز کمتر از صفر باشد. البته اين مايع بايد حلال يخ نباشد، مانند الكل(اتانول) كه دماى انجماد آن 144- است.

سپس با استفاده از فرمول چگالى، چگالى يخ را محاسبه مى کنيم.

درضمن چگالى يخ 9/0مى باشد.

بخش دوم سوال 2 ) 

بله – باعث کاهش چگالي يخ مي گردد، زيرا از جرم يخ کاسته مى شود(با ثابت درنظرگرفتن حجم يخ) يا به حجم يخ افزوده مى شود. همچنين چگالى هواى حباب ها كمتر از يخ است.

صفحه 5) اندازه گيرى کنيد

1- ابتدا فاصله دو شهر را بر روي نقشه کتاب مشخص مي کنيم و سپس فاصله همان دو شهر را بر روي نقشه بزرگ مدرسه تعيين مي کنيم. سپس ازطريق زير با يک تناسب مسئله قابل حل خواهد بود:

فاصله الف- ب در نقشه کتاب = 4 سانتيمتر

فاصله الف- ب در نقشه مدرسه = 10 سانتيمتر

مقياس نقشه مدرسه = 1000000/1

 

روش اول :                                     نقشه کتاب            نقشه بزرگ

                                                        X              1000000/1 

                                                        4                      10

         مقياس نقشه کتاب      2500000/1   =  10  /  4   ×  1000000/1 = X

روش دوم :

 فاصله دو شهر الف و ب در روي زمين Cm 10000000=X                  1000000/1 = 10/X

                                                                               X /1 = 10000000/4

فاصله دو شهر الف و ب در روي نقشه کتاب                 Cm 2500000  X =

 

2- اين مسئله نيز مانند مسئله قبل است فقط بجاي فاصله شهرهاي الف و ب در روي نقشه بزرگ، فاصله اين دو شهر را در کره جغرافيايي اندازه گيري مي کنيم و با تناسب مسئله قابل حل خواهد بود.

يا با استفاده از مقياس نقشه کتاب که در مسئله قبل بدست آمد، مقياس کره را بطريق زير بدست مي آوريم:

                                                                  نقشه کوچک           کره جغرافيايي

                                                                2500000/1                 X

                                                                       4                          2                    

                   X = 1/5000000

 

صفحه 5 ) تفسير کنيد:

 جمله اول : نجوم و زمين شناسى         جمله دوم : هواشناسى            جمله

  سوم : زيست شناسى

 

صفحه 6) مشاهده کنيد:

1- الف) با استفاده از وضعيت جاده كه درشكل بالاجاده تلماسه را دور مي زند اما در شكل پايين جاده به شكل خط مستقيم در آمده است.  مى توانيد آن را باخودكار پر رنگ كنيد.

ب) کانال رودخانه در شکل بالا متصل به دهانه تلماسه است و فرسايش در اطراف دره رودخانه کمتر است، يعني در ارتفاع بيشتر قرار دارد، ولي در شکل پايين کانال رودخانه از دهانه تلماسه فاصله گرفته و فرسايش در اطراف دره رودخانه بيشتر شده و از ناهمواريها کاسته شده است.

ج) تيرهاى چراغ برق در کنار جاده پايين وجود دارد در حاليکه در تصوير بالا وجود ندارد.(بهتر است از ذره بين استفاده شود )

2- نتيجه اينکه تلماسه حرکت مى کند.

سوال زير تصاوير:

تذکر: قانون زمان گرفتن عکسهاى هوايى نزديک ظهر است که اشعه خورشيد، قائم ترين حالت خود را دارد و سايه اجسام کمترين طول را. ولى با توجه به سايه تيرهاى چراغ برق و سايه تلماسه ها که رو به جنوب غرب هستند. نتيجه مى گيريم خورشيد(نور) از سمت شمال غرب مى تابد. بنابراين زمان گرفتن عکس ها بعدازظهر مى باشد.

 

صفحه 7) تفسير کنيد

   _ نيروى جاذبه زمين

 

پرسش صفحه 8 :

مدل زمين: مدل زمين کوچک شده زمين واقعى است و مدل اتم بزرگ شده اتم

واقعى است.  

 آموزش و تدريس – تفريح و سرگرمى – کارهاى عمرانى و صنعتى – کارهاى

تبليغاتى 

شکل 4-1 ) : مدل زمين واقعي و مدل اتم تصوري است.

_ با استفاده از شواهد غيرمستقيمى که بدست مي آيد.

 

صفحه 9 :

  الف) جهت اطلاع ديگران از نتيجه کار    ب) جهت پيشرفت علم      ج) هر فعاليت

علمى بهتر است که بصورت مکتوب در آيد تا به فراموشى سپرده نشود.

  _ بايد شامل همه مراحل روش تحقيق علمى باشد (عنوان – هدف – روش کار –

ابزارکار- بحث –مشاهده-اندازه گيرى- تفسيركردن- فرضيه- آزمون فرضيه - نتيجه

گيرى – منبع)

 

فصل دوم – آب در هوا

صفحه 13 :

11% آن به درون زمين نفوذ مى کند و آبهاى زيرزمينى را تشکيل مى دهد.

25% آن در سطح زمين روان مى شود و آب جارى را تشكيل مي دهد.

64% آن دوباره  بصورت بخارآب وارد اتمسفر مى شود.

 

صفحه 15)

_ چون نيتروژن مولکولي هوا توانايي و تمايل زيادي براي شرکت در واکنشهاي شيميايي ندارد و مانند اکسيژن نمي تواند با فلزات يا هموگلوبين خون ترکيب شود.وعملاّ در تنفس نقش مهمي ندارد.

يادآوري مي شود با توجه به اين که نيتروژن بخش اعظم ترکيب هوا را تشکيل مي دهد و در چرخه ازت در طبيعت نقش اساسي دارد، مي تواند دربقاي حيات و زندگي نقش مهمي را ايفا نمايد. بنابراين جمله کتاب که آوره شده " نيتروزن در زندگي  انسان نقش مهمي ندارد" جاي بحث دارد. 

توسط باكتريهاي موجود در خاك گرفته    نيتروژن هوا

                               

                  نيترات خاک                                         ورود نيترات گياهان به بدن جانوران

                                                     تجزيه

 

                                ورود نيترات به گياهان

صفحه16 )

بر اساس جرم اتمي، ذرات به سمت بالا سبکتر مي شود.

 

صفحه 21) شکل 7-2

به علت گسيل ذرات باردار خطرناک خورشيد(الکترون و پروتون پلاسمايي كه در خرمن خورشيد يعني خارجي ترين بخش اتمسفر خورشيدوجود دارد و هنگام انفجارات خورشيدي بر سرعت اين ذرات افزوده مي شود، سرعت300تا600 كيلو متر بر ثانيه ، مي توانند سبب اختلال در امواج راديويي شوند ) که بادهاي خورشيدي را مي سازند، هنگام رسيدن به ميدان مغناطيسي زمين در دام مي افتند و پروتونهاي مگنتوسفر را جذب کرده، سبب فشردگي مگنتوسفر در سمت رو به خورشيد مي گردد و سمت پشت به خورشيد که بادهاي خورشيدي وجود ندارد، مگنتوسفرگسترده است و به اصطلاح شكل دم پيدا مي كند.

 

صفحه22) شکل 9-2

به علت اينكه زاويه تابش اشعه خورشيددر نقاط مختلف كره زمين با هم فرق دارند، يعني هرچه عرض جغرافيايي بيشتر باشد، زاويه تابش مايلتر شده و بر سطح بيشتري مي تابد و طول اشعه نيز بيشتر مي شود., و انرژي كمتري به زمين مي رسد. بنابراين دماي هوا کاهش مي يابد و در استوا برعکس اين حالت رخ مي دهد.و استوا گرم تر است.

 

صفحه 23) راههاى گرم شدن هواي زمين :

1- خورشيد بطور مستقيم : منبع اصلي گرماي هوا

2- توسط انرژي منتشر شده از زمين با طول موج بلند(اثرگلخانه اي)

 

صفحه 25)?

1- افزايش دي اکسيد کربن بر اثر عدم انجام فتوسنتز و سوزاندن چوب درختان قطع شده که باعث تشديد اثر گلخانه اي مي گردد.

2- عدم جذب و انعکاس گرماي نور خورشيد توسط درختان

3- کاهش اکسيژن و ازن و درنتيجه رسيدن امواج ماوراء بنفش به زمين

 

صفحه 28) شکل13-2

جهت بادهادر نيمكره ي شمالي درراست مسير اوليه ي بادو در نيمكره ي جنوبي در چپ مسير اوليه بادمي باشد.و   

طبق قانون انتشار هميشه توده هاي هوا  تمايل دارند از منطقه پرفشار به منطقه کم فشار حرکت کنند و با توجه به مناطق پرفشار و کم فشار  در شکل اين حالت بوجود مي آيد.

( براي تشخيص راست و چپ مسير ،ابتداي پيكان مي ايستيم و رو به پيكان قرار مي گيريم و راست و چپ پيكان تعيين مي شود )

صفحه 30) شکل 14-2

رابطه مستقيم وجود دارد.يعني هر چه هوا سردتر باشد ظرفيت جذب بخار آب در واحد حجم هوا كمتر است .وهوا مقدار بخار آب كمتري نياز دارد تا به حد اشباع برسد،پس زودتر به حد اشباع ميرسد.و بالعكس

 

صفحه 30)

؟ هواي داخل اتاق  گرم و هواي بيرون سرد است. بنابراين هواي داخل ومجاور شيشه سرد شده و توانايي نگهداري بخارآب كم مي شود ،دما به پايين تر از نقطه شبنم مي رسد،بخار آب اضافي در سطح شيشه پديد مي آيد . بنابراين مازاد بخارآب را بصورت قطراتي بر روي شيشه بجاي مي گذارد.

 

صفحه 31) فعاليت

از طريق دستگاه رطوبت سنج سايكرومتر ((psychrometerاختلاف دماي دو دماسنج تر و خشك را مي توان تعيين كرد .وقتي دو دماسنج يك عدد را نشان دهند،يعني رطوبت هوا به حد اشباع رسيده است. بنابراين آبي از پارچه خيس (اطراف دماسنج مرطوب)بخار نمي شود و انرژي از ظرف خارج نمي شود. پس هر دو دماسنج يک عدد را نشان مي دهند.و اگر اختلاف دماي دو دماسنج زياد شود،يعني رطوبت هوا كم مي باشد و بالعكس  

 

صفحه 32)

؟ براي ايجاد حالت تعادل دمايي و رطوبتي بين هواي بيرون و دورن ماشين.

 

صفحه 33) تفسير کنيد

رابطه مستقيم بين دماي هوا و ميزان بخارآب هوا در حالت اشباع وجود دارد.

 

صفحه 36) شکل 16-2

ميزان فضاي سبز – فاصله و فراواني مراکز صنعتي از شهرها – ميزان استفادهاز سوختهاي فسيلي در وسايل نقليه و صنايع – ميزان استفاده از انرژي هاي پاک ( خورشيدي، بادي، الکتريکي، زمين گرمايي، هسته اي و ... )

 

صفحه 37)

؟ بله – با افزايش روزافزون استفاده از سوختهاي فسيلي امکان اين امر وجود دارد. بنابراين بايد به فکر پيشگيري از آن بود.

؟ گياهان  - چون آلودگي خاک و آب هم نهايتا منجر به خسارت و آلودگي به گياهان مي گردد.

؟ استفاده از سوخت گازي يا انرژي هاي پاک – استفاده از وسايل نقليه عمومي – توليد خودروهاي کم مصرف(ازنظر سوختهاي فسيلي) و ...

فصل 3 -  آب در دريا

صفحه ی44

؟ قابليت انحلال كربنات كلسيم به مقدار دي اكسيد كربن موجود در آب بستگي دارد. از آنجا كه دي اكسيد كربن موجود در آب گرم كمتر از مقدار اين گاز در آب سرد است، آهك در آب گرم زودتر به حد اشباع مي رسد و زودتر هم رسوب مي كند. نرم تنان از این کربنات کلسیم برای ساختن پوسته آهکی خود استفاده می کنند(مراجعه شود به صفحه 108 كتاب). یون سیلیسیم نیز در آبهای سرد تقریبا به حد اشباع رسیده است که دیاتومه ها برای ساختن پوسته سیلیسی خود از آن استفاده می کنند.

؟ خلیج فارس نسبت به دریاهای آزاد دیگر شوری بالاتری دارد که علت آن هم تبخیر شدید – وارد نشدن رودهای فراوان به این خلیج و شکل ظاهری آن است(وسعت دهانه ی خلیج فارس در تنگه هرمز نسبت به مساحت کل آن ناچیز است)0

دریاهای نزدیک قطب های زمین درجه ی شوری نسبتا کمی(حدود20) دارند زیرا دراین دریاها میزان تبخیر کم و بارندگی و ذوب یخ زیاد، از شوری آب می کاهد. در دریاهای نزدیک به استوا هم به علت بارندگی زیاد درجه ی شوری از میزان متوسط کمتر است.

 

صفحه46 – مقايسه كنيد

-                     بیشترین درجه شوری درحدود عرض های 20 تا30در جه ی شمالی وجنوبی (مناطق معتدله) است که به علت بالا بودن درجه حرارت و در نتیجه افزايش تبخیر و هم چنین کمی بارندگی است.

-                     بیشترین چگالی آب دریاها متعلق به نواحی نزدیک به قطب هاست زیرا سردشدن آب سبب افزایش چگالی آب می شود. در ضمن کمترین چگالی را آبهای اطراف استوا دارند زیرا در این مناطق دمای آب زیاد و شوری آب کم است.

-                     هر چه از استوا دور و به قطب ها نزدیک می شویم درجه ی حرارت آب هم کاهش پیدا می کند.

صفحه ی48

؟ اگر این جریانها وجود نداشتند مسلما هر سال درجه ی حرارت نواحی استوایی افزایش می یافت و از درجه ی حرارت نواحی قطبی کا سته می شد و این امر خود بر آب و هوای کره ی زمین اثر می گذاشت.

؟ دراین دریا میزان تبخیر بیشتر از میزان آب های ورودی است و به همین دلیل اگر این دریا به اقیانوس اطلس مرتبط نبود، هر سال به درجه ی شو ری آن ا فزوده و از وسعت آن کاسته می شد و در نهایت به یک دریاچه ی بسیار شور تبد یل می گردید.

صفحه ی49

؟ آبهای نزدیک قطب جنوب به علت سردی به اعماق اقیا نوس آرام نفوذ می کنند و با برخورد به بستر اقیانوس و گرم تر شدن آب ها در عرضهاي پايين تر دوباره به سمت بالا می آیند و در سواحل نزدیک کشور پرو به سطح آب می رسند. این آب ها در حین پايين رفتن اكسيژن با خود مي برند و در هنگام صعود مقداری از املاح کف دریاها(نیتراتها و فسفاتها) را با خود به سطح آب می آورند. از آنجا که پلانکتونها با این گونه مواد تغذیه می شوند، تعداد آنها در این مناطق افزایش می یابد.  چون پلانکتون ها غذای اصلی ماهیها هستند بر شمار ماهیها نیز افزوده می شود.

فصل 4 – آب در خشكي

صفحه 53

؟ مقدار بارندگی – نوع بارندگی – شیب زمین – درجه ی تخلخل (ميزان تراكم خاك) و درجه ی نفوذ پذیری – مقدار و نوع پوشش گیاهی – رطوبت اتمسفر- مقدار هوموس موجود در خاک

 

صفحه ی54

؟ همان عوامل مربوط به سوال صفحه قبل(حجم رواناب) بعلاوه پستي و بلندي كف بستر رود و شكل رود(مستقيم يا مارپيچ) و تغيير سرعت در عمق و عرض رود(ديواره، كف وسطح رود)

صفحه ی55

؟ خير - به طور کلی در اغلب رودها از بالا به پایین رود آبدهی رفته رفته زیادتر می شود زیرا اولا به سبب به هم پیوستن شا خه های فرعی آب رود افزایش می یابد. ثانیا سرعت آب بر خلاف حالت ظاهری آن به طرف پایین رود افزایش می یابد. همچنين در بعضی رودها به علت تبخیر زیاد یا نفوذ مقدار زیادی آب به داخل زمین و استفاده از آب به منظورهای مختلف ممکن است آبدهی و در نتیجه سرعت رود از بالا رود به پایین رود کاهش یابد.

؟ برای اندازه گیری مقدار بارندگی یک حوضه ی آبریز معمولا حجم آبی را که در یک سال در سطح حوضه ی آبریز می ریزد را بر وسعت حوضه ی آبریز تقسیم می کنند یا مقدار حجم آبی را که رود در طول یکسال از حوضه ی آبریز خارج  می کند به سطح حوضه ی آبریزتقسیم می کنند.

-                     همان عواملي كه در سرعت و حجم آب دخالت دارند؛ ازجمله : شرایط اقلیمی- جنس زمین – توپوگرافی- پوشش گیاهی و ...

صفحه ی 59

تحقيق كنيد

1- در کشور ما به علت وضع خاص جغرافیایی در اغلب نقاط کمبود باران و آب های سطحی وجود دارد. به همین دلیل بهره برداری از آب های زیرزمینی، از دیرباز رواج بسیار داشته است.

از این رو، میزان مصرف آبهای زیر زمینی از شمال به جنوب و از غرب به شرق کشور افزایش می یابد؛ بنابراین، استان هایی مانند کرمان و یزد در مقایسه با سایر استان ها از آب های زیرزمینی بیشتری( نسبت به آب های جاری منطقه) استفاده می کنند.

2- خير – حريم چاه ها بايد رعايت گردد. همچنين حجم آبهای زیرزمینی یک منطقه، تقریباً مقدار ثابتی است؛ بنابراین، هرسال حجم معینی از آن را می توان بهره برداری کرد. این محدودیت برداشت سبب می شود که تعداد چاه های عمیق و نیمه عمیق در یک منطقه محدود باشد.

3- آب های زیرزمینی

مقايسه كنيد

-         آب های زیرزمینی اغلب عاری از جانداران بیماری زاست چون خاك و رسوبات مانند فيلتر عمل مي كند و اگر به وسیله ی فاضلاب ها و منابع سطحی آلوده نشده باشد، معمولاً به تصفیه نیاز ندارد. غالباً زلال و بدون رنگ و بو و مواد تیره کننده است. ترکیب شیمیایی و دمای آن نسبتاً ثابت است و تحت تأثیر خشکسالی کوتاه مدت نیست و از نظر املاح آبهاي زيرزميني غني ترند.

-         آبهاي جاري حاوي عوامل بيماري زاست زيرا در سطح زمين هستند و توسط انسان ، حيوان و هوا آلوده مي شوند. و ا ملاح كمتري نسبت به آبهاي زيرزميني دارند.

صفحه ی 60

- تحقيق كنيد

- در حال حاضر مهم ترین یخچال های دائمی ایران در دامنه های قله های علم کوه و تخت سلیمان در استان مازندران قراردارند و یخجال های دیگری نیز در دامنه های زردکوه بختیاری، سبلان، شمال دماوند، اشترانکوه و شیرکوه دیده می شوند.

- اندازه گیری های جدید نشان می دهد که یخ قطب ها در حال ذوب شدن است. اکنون در اقیانوس اطلس شمالی و جنوبی کوه های بزرگ یخ در حال جدا شدن از توده ی اصلی یخ هستند. از طرف دیگر، پیش بینی می شود که طی 50 سال آینده میانگین دمای هوا در کره ی زمین 4 تا5 درجه سانتیگراد افزایش یابد. این مسئله سبب خواهد شد که یخ ها با سرعت بیشتری ذوب شوند و در نتیجه، سطح آب دریاها بین 5 تا 10 متر افزایش یابد. پیش بینی دیگر حاکی از این است که تا 2030 میلادی سطح آب دریاها حدود 68/1 متر بالا خواهد آمد. با بالاآمدن این مقدار آب، یک چهارم زمین های زراعتی مصر به زیر آب خواهد رفت و 8 میلیون نفر بی خانمان خواهند شد. در بنگلادش حدود 20 میلیون نفر، خانه ها و مزارع خود را از دست خواهند داد. در بریتانیا حدود 15 میلیون خانه نابود خواهد شد و از کشور هلند چیزی باقی نخواهد ماند و حدود 60 شهر از بزرگترین شهرهای جهان غرق خواهند شد.

صفحه ی 63

جمع آوري اطلاعات

- انسان از دو راه مستقیم و غیر مستقیم سبب به وجود آمدن دریاچه ها می شود. سدسازی روی رودها و جداکردن قسمتی از دریاها از راه های مستقیم تشکیل دریاچه به وسیله ی انسان هستند.

گاهی گودبرداری برای استخراج مواد معدنی، راه سازی و فعالیت های دیگر انسان، سبب بروز زمین لغزه در دامنه دره ها و ایجاد دریاچه می شود.

- دریاچه های آب شیرین ایران عبارت اند از: دریاچه های پریشان( قامور ) در شرق کازرون، زریوار در غرب مریوان، زیلایی( مور زرد زیلایی ) در شمال غرب یاسوج، گهر در جنوب اشترانکوه، بزنگان در جنوب کوههای هزار مسجد.******

- دریاچه های آب نیمه شور ایران عبارت اند از: دریاچه بختگان در غرب تبریز، هامون در دشت سیستان، جازموریان در غرب بلوچستان، هامون ماشکل در مرز ایران و پاکستان.

- دریاچه های بسیار شور ایران عبارت اند از: دریاچه ارومیه( شورترین دریاچه ی دائمی ایران )، دریاچه نمک( دریاچه نمک کاشان، دریاچه نمک قم، دریاچه قم، دریاچه آران، دریاچه ی مسیله ) در غرب قم، حوض سلطان( حوض شاهی در شمال قم )، باتلاق گاوخونی در جنوب شرقی اصفهان، مهارلو جنوب شرقی شیراز، شورابیل در جنوب اردبیل.

- دریاچه هایی که آب آن ها به وسیله ی رودها تخلیه می شود معمولاً دارای آب شیرین اند؛ زیرا تعویض دائمی آب دریاچه از تمرکز زیاد نمک ها بر اثر تبخیر جلوگیری می کند. در دریاچه هایی که زهکشی نمی شوند، تبخیر موجب افزایش دائمی نمک های موجود در آب می شود تا آن که سرانجام مقدار نمک به حد اشباع برسد.


فصل پنجم - كانيها

صفحه 68

_ کانی هایی که به آسانی در آب حل می شوند(انیدریت، هالیت) تا زمانی پایدارند که در محیط هایی دور از آب(بیابان ها، بین لایه های غیرقابل نفوذ) قرار گرفته باشند، چون در صورت وجود آب به صورت محلول در مي آيند و کانی هایی که به سرعت با اکسیژن هوا ترکیب می شوند تا زمانی که دور از اکسیژن باشند(اعماق زمین) پایدار خواهند ماند.

_ با توجه به تعریف کانی، برخی از موادی که ممکن است ظاهراً کانی به نظر برسند، واقعاً کانی نیستند؛ برای مثال، کهربا که در واقع صمغ درختان قدیمی است، مروارید که در داخل صدف دو کفه ای ها ایجاد می شود، عاج فیل به دلیل آن که محصول فعالیت موجودات زنده و جزء ترکیبات آلی است و شیشه که به طور مصنوعی توسط انسان ساخته می شود، کانی به حساب نمی آیند. آب مايع است ولي يخ داراي تمامي خصوصيات يك كاني هست.

صفحه 73

1- جواهرات سختی های متفاوتی دارند. معمولاً هر جواهر را به وسیله ی جواهری سخت تر از آن برش و صیقل می دهند. الماس جواهری است که برای برش دادن سایر جواهرات از آن استفاده می شود. برای صیقل دادن جواهرت الماس را به شکل پودر در می آورند و از چرخ های آغشته به آن برای بریدن جواهرات و سنگ ها و سایر مواد سخت استفاده می کنند.

تراش دادن الماس به وسیله ی خود الماس انجام می گیرد. سختی الماس در جهات مختلف کمی متفاوت است که از همین خاصیت برای برش دادن و صیقل دادن آن استفاده می کنند.

2- از الماس به خصوص نوع سیاه رنگ آن برای ساختن سرمته حفاری استفاده می کنند.

از مواد ساینده ی دیگر می توان مخلوطی از کرندوم و مانیتیت را نام برد که از آن ها به طور محدود در ساختن چرخ های آسیاب، پودرهای ساینده و پارچه و کاغذ سنباده استفاده می شود.

از کانی کوارتز و ماسه سنگ کوارتزی برای تمیز کردن و شستشوی ترکیبات، اره کردن سنگ، ساختن کاغذ سنباده، شیشه ساب و سنگ ساب استفاده می کنند.

از گرونا(به عنوان ساینده) عمدتاً برای ساختن کاغذ و پارچه ی سنباده استفاده می کنند.

3- آگاهی از سختی اجسام برای به کار بردن مواد مختلفی که در کنار هم حرکت می کنند یا می لغزند، ضروری است؛ زیرا در این گونه موارد، سختی های متفاوت مواد سبب خوردگی ماده ی نرم تر توسط ماده ی سخت تر خواهد شد؛ برای مثال، رینگ و سیلندرهای موتور اتومبیل ها باید سختی یکسانی داشته باشند. در غیر این صورت، موتور اتومبیل در مدت کوتاهی معیوب خواهد شد.

دانستنی هایی برای معلم

صفحه 86 – شما تصميم بگيريد

با توجه به اينكه آزبست به مرور زمان ازبين مي رود و نيز اينكه خارج نمودن آزبست هم هزينه دارد و هم ممكن است ذرات آزبست در هوا پراكنده شود. بنابراين استدلال گروه دوم صحيح مي باشد.

 

فصل 6 – ماگماتيسم و سنگهاي آذرين

صفحه 89

- سیل ها ساخت هایی هستند که از تزریق ثانوی ماده ی مذاب در حد فاصل دو لایه ایجاد می شوند. از این رو، به آن ها "ساخت های آذرین لایه رو " نیز می گویند. فراوانی این ساخت ها در طبیعت نسبتاً کم است. شکل ظاهری آن ها ممکن است افقی، قائم یا مایل باشد. آن ها در هر حالت، تابع مشخصات لایه های اطراف خود هستند. ضخامت سیل ممکن است از چند سانتی متر تا چند صدمتر متغیر باشد.

دایک ها مهم ترین و فراوان ترین ساخت هایی هستند که از تزریق ماگما به درون شکاف ها و شکستگی ها به وجود می آیند. از این رو، به آن ها «ساخت های شکاف رو» نیز می گویند. شکل ظاهری دایک ها بیش تر قائم یا نزدیک به قائم است ولی ممکن است حتی افقی هم باشند.

فصل 7 – سنگهاي رسوبي

صفحه ی 101

- بعضی از جانداران دریایی از جانوران ریز و تک سلولی گرفته تا انواعی مانند مرجان ها و اسفنج ها، دو کفه ای ها و جلبک ها قادرند یون های محلول در آب دریا را جذب کنند و به صورت مواد نامحلول( پوسته، صدف، اسکلت و... ) درآورند و بدین صورت از غلظت یون های محلول بکاهند. بعضی از جانداران غیر هوازی هم می توانند بعضی از مواد معدنی را(برای به دست آوردن اکسیژن) تجزیه کنند و بدین طریق به بعضی از یون های محلول آب بیفزایند.

صفحه 102- زير شكل 4-7

به خاطر اين درات ريز و درشت را در كنار هم مي يابيم كه انرژي آب بطور ناگهاني كاهش پيدا كرده است.

صفحه 102

؟ در یک سنگ رسوبی به میزان یک اندازه بودن ذرات «جورشدگی»گفته می شود. بر این مبنا مجموعه ای از ذرات کم و بیش یک اندازه دارای جورشدگی خوب و ذراتی با اندازه های مختلف دارای جورشدگی ضعیف اند. میزان جورشدگی رسوبات یا سنگ های رسوبی آواری اطلاعات زیادی در مورد فرآیند رسوبگذاری و محیط رسوبی فراهم می کند. برای مثال، رسوبات بادی و گاهي رسوبات ساحلي معمولاً دارای جورشدگی خوب اند(یک اندازه). در صورتی که یک رسوب یخچالی ممکن است جورشدگی ضعیفی داشته باشد و از کنار هم قرار گرفتن ذرات درشت و ریز درست شده باشد.

صفحه 106

- آرکوز یک سنگ رسوبی آواری دانه درشت است که از کوارتز و فلدسپات تشکیل شده است. فلدسپات معمولاً به این قبیل ماسه سنگ ها رنگ صورتی می دهد. در اغلب موارد، طبقات آرکوزی دارای چینه بندی توده ای هستند. به علت درشت بودن دانه های ماسه و رنگ صورتی سنگ، ظاهر این قبیل سنگ ها مشابه گرانیت یا سنگ منشأ آن می شود.

- آرکوزها در فاصله ی کمی از سنگ های منشأ- یعنی سنگ های گرانیتی- در خشکی ها تشکیل می شوند. وجود فلدسپات نسبتاً زیاد نشان می دهد که در محل تشکیل این سنگ آب وجود نداشته است؛ زیرا محل مرطوب و پرآب، فلدسپات ها را به کانی های رسی تجزیه می کند.

فصل 9 – تغييرات سنگها

صفحه 126

- سرعت هوازدگی با گذشت زمان کمتر می شود؛ زیرا مواد هوازده که روی سنگ جمع می شوند، مانع رسيدن عوامل هوازدگی به سنگهاي زيرين مي گردند.

 

نوشته شده توسط فرهاد بابایی  | لینک ثابت |