نمونه سوالات امتحانی درس زمین شناسی سال سوم _ فصل پنجم
فصل پنجم: کانیها
۱ـ کانی الیوین تحت تاثیر محلول های آبدار گرم ابتدا به ..........و سپس به کانی
........... تبدیل می شود.
۲ـ کانیهای مسکویت و بیوتیت را از نظر رنگ ظاهر و ترکیب شیمیایی با هم مقایسه
کنید؟
۳ـ چگونه کانی مانیتیت (fe3o4) را از هماتیت (fe2o3) و کانی هالیت را از سیلویت
شناسایی می کنید؟
۴ـ علت اینکه بعضی از بلورها فقط با کمک پرتوهای اشعه ایکس قابل تشخیص اند
چیست؟ به آنها چه می گویند؟
۵ ـ منشاء و کاربرد هر یک از کانی های زیر را بنویسید: الف) باریت ب) کائولن
۶ـ مهمترین کانی از دسته پیروکسن ها چه نام دارد؟ بلور آن به چه شکلی است و
در چه سنگهای یافت می شود؟
۷ـ ساختمان سیلیکاتی « پیروکسن » و « آمفیبول ها » چگونه است؟
۸ ـ آیا فراوانی کانیها در همه جا یکسان است؟ دلیل آن را توضیح دهید؟
۹ـ درجه سختی و جلای دو کانی زیر را بنویسید؟ الف) کوارتز ب) الماس
۱۰ـ با مطالعه ترکیب شیمیایی سنگهای آذرین و آتشفشان های فعال٬ ترکیب
ماگما را چه چیزی در نظر می گیرند؟
۱۱ـ با توجه به ویژگی های ذکر شده نام هر کانی را بنویسید؟
الف) ـ به عنوان سنگ تزیینی از آن استفاده می شود و از دگرگونی کانی الیوین
به دست می آید.
ب) ـ از الیاف آن در تهیه پارچه نسوز استفاده می شود.
ج) ـ نوعی کوارتز است و به عنوان سنگ نیمه قیمتی کاربرد دارد.
۱۲ـ با توجه به کانیهای ( آنتراسیت٬ دولومیت٬ درُکوهی٬ هماتیت و سیلویت ) به هر
یک از سوالات زیر یک پاسخ مناسب دهید؟
الف) ـ سطح شکست سه جهتی با زاویه غیر قائمه دارد.
ب) ـ در دما و فشار زیاد به گرافیت تبدیل می شود.
ج) ـ رنگ خاکه آن قهوه ای است.
د) ـ مزه آن تلخ است.
۱۳ـ شرایط تشکیل کانی گلوکوفان را از نظر دما و فشار بنویسید؟
۱۴ ـ تفاوتها و شباهت های بین بلور کلسیت و هالیت را ذکر کنید؟
۱۵ـ علت هر یک از موارد زیر چیست؟
الف) ـ به کانی های غیرسیلیکاته٬ کانی های فرعی نیز گویند.
ب) ـ از آزبست در تهیه لباس ضد آتش استفاده می شود.
۱۶ـ برای اطمینان از سختی اندازه گیری شده یک کانی چه باید کرد؟
۱۷ـ راه شناسایی کانی گوگرد و کائولینیت را بنویسید؟
۱۸ـ چرا دانشمندان معتقدند وجود الیاف کانی آزبست در محیط زیست برای انسان
خطر ناک است؟
۱۹ـ تنها کانی دگرگونی که منشاء آلی دارد٬ کدام است؟ درجه سختی و دو کاربرد
برای آن بنویسید؟
۲۰ـ رنگ خاکه چطور می تواند در شناسایی یک کانی موثر باشد؟ چگالی نسبی یک
کانی را به چه روشی می توان بدست آورد؟
۲۱ـ چهار عنصری را که در ترکیب پوسته ی زمین فراوان ترند٬ نام ببرید؟
۲۲ـ نوع جلا٬ ترکیب شیمیایی و شکل بلور کانی پیریت را مشخص کنید؟
۲۳ـ چگونگی تشکیل کانی کائولن را توضیح دهید؟
۲۴ـ وجود کدام ناخالصی رنگ کوارتز را بنفش می کند و نام کانی حاصل چیست؟
۲۵ـ کدام کانی ماگمایی در اکثر سنگهای آذرین یافت می شود؟ علت چیست؟
۲۶ـ از روی رنگ گرد کانی چگونه می توان به تشخیص کانیهای ناشناخته پرداخت؟
۲۷ـ کوچکترین واحد سازنده ی سیلیکاتها به چه شکلی می باشد؟
۲۸ـ برای اطمینان از سختی اندازه گیری شده یک کانی چه باید کرد؟
۲۹ـ برای هر یک از موارد زیر یک نمونه کانی نام ببرید:
الف) ـ به زبان می چسبد. ب) ـ مزه تلخ دارد
ج) ـ سخت تر از کروندوم است د) ـ خاصیت مغناطیسی دارد.
۳۰ـ گارنت از کانیهای سیلیکاته است یا غیر سیلیکاته؟ یک مورد مصرف برای آن
بنویسید؟
۳۱ـ به وجود آمدن گوگرد در قله کوه آتشفشان دماوند کدام حالت ازتشکیل کانی را
نشان می دهد؟
۳۲ـ هریک از موارد زیر چرا کانی محسوب نمی شوند؟
الف) ـ مروارید ب) ـ آب ج) ـ نفت د) ـ شیشه
۳۳ـ هریک از کانیهای نام برده شده در ستون سمت راست به چه گروهی از دسته
سیلیکات های نام برده شده در سمت چپ تعلق دارد؟
۱) اوژیت الف: آمفیبول
۲) هورنبلاند ب) پیروکسن
۳) پلاژیوکلاز ج) فلدسپات
۳۴ـ کانی گلوکوفان جزء کدام گروه از کانیها محسوب می شود؟ با مشاهده آن در
یک سنگ چه قضاوتی در مورد شرایط تشکیل سنگ خواهید داشت؟
۳۵ـ کدام یک از کانیهای زیر بر سایر کانیها خراش می اندازد٬ و کدام یک از سایر
کانیها خراش می گیرد؟
الف) ـ کروندوم ب) ـ کوارتز ج) ـ توپاز د) ـ ارتوز
۳۶ـ درجه سختی کوارتز٬ سطح شکست فلدسپات و رنگ خاکه کانی هماتیت را
بنویسید؟
۳۷ـ ساختمان سیلیکاتی « الیوین » و « میکاها » چگونه است؟
۳۸ـ دو کاربرد مهم کانی آپاتیت را بنویسید؟ بلورهای این کانی در کدام یک از مناطق
کشورمان یافت می شود؟
۳۹ـ فلدسپات های پلازیوکلاز و ارتو کلاز را از نظر ترکیب شیمیایی با هم مقایسه
کنید؟
۴۰ـ ویژگیهای مفید کانی آزبست ( پنبه نسوز ) را بنویسید؟ و دو مورد از کاربرد آن را
در صنعت مشخص کنید؟
۴۱ـ فراوان ترین سولفید که در پوسته ی زمین یافت می شود کدام است؟شکل بلور
آن را مشخص کنید؟
۴۲ـ کانیهای رسی چگونه به وجود می آیند؟
۴۳ـ کانی کوارتز فاقد رخ است و دارای سطح شکست ناصاف می باشد. دلیل این
امر را توضیح دهید؟
۴۴ـ امروزه کانی شناسان با استفاده از وسایل جدید٬ آسانتر می توانند کانیها را
شناسایی کنند. این وسایل را نام ببرید؟
۴۵ـ چهار خصوصیت برای کانیها ذکر نموده و کانی باطله(بی ارزش)را تعریف کنید؟
۴۶ـ درجه سختی و سطح شکست را برای دو کانی کلسیت و ارتوز (فلدسپات)
بنویسید؟
۴۷ـ تنها کانی دگرگونی که منشاء آلی دارد کدام است؟ درجه سختی و دو کاربرد
برای آن بنویسید؟
۴۸ـ کانسنگ و کانسار را تعریف کنید؟
۴۹ ـ هر یک از کانیهای زیر را در مقابل جمله بیان کننده نحوه تشکیل آن بنویسید:
( گرافیت ـ گچ ـ هورنبلند ـ الیوین ـ گوگرد ـ کانیهای رسی )
الف) ـ از سرد شدن بخارها به وجود می آید.
ب) ـ از تخریب و تجزیه سنگهای آذرین به وجود می آید.
ج) ـ از تبخیر محلول های که به حد اشباع رسیده اند به وجود می آید.
د) ـ در نتیجه وارد آمدن فشار و گرمای زیاد بر روی کانیهای دیگر به وجود می آید.
۵۰ ـ درجه سختی و سطح شکست کوارتز و رنگ خاکه مانیتیت مشخص کنید؟
۵۱ ـ وجود کانیهای فراوان نمک و گلوکوفان٬ بیانگر چه نوع اطلاعاتی از تاریخچه ی
گذشته زمین هستند؟
۵۲ ـ بلور کانیها از نظر اندازه به چند دسته تقسیم می شوند؟ نام ببرید؟
۵۳ ـ سنگهای زیر را از نظر ( آذرین٬ رسوبی٬ دگرگونی ) بودن تعیین کنید؟
الف) ـ گرانیت ب) ـ سنگ آتش زنه ج) ـ کوارتزیت د) ـ ابسیدین
۵۴ ـ مسکویت و بیوتیت را از نظر رنگ و ترکیب شیمیایی با یکدیگر مقایسه کنید؟
۵۵ ـ یون هایی که در شبکه ی بلورین کانیهای سیلیکاته می توانند جانشین یکدیگر
شوند٬ باید دارای چه خصوصیاتی باشند؟ یک مثال بزنید؟
۵۶ ـ علت اینکه کوارتز به رنگهای مختلف دیده می شود چیست؟ یک مورد تشخیص
طلا و پیریت را بنویسید؟
۵۷ ـ جلای کانی راتعریف کنید و ذکر کنید که کوارتز و الماس هر یک چه نوع جلایی
دارند؟
۵۸ ـ چرا چگالی نسبی الماس از گرافیت بیشتر است؟
۵۹ ـ فیروزه٬ یک کانی سیلیکاتی یا غیر سیلیکاتی است؟ این کانی را از چه نوع
سنگهایی استخراج می کنند؟
۶۰ ـ تفاوت میان سنگ و کانی چیست؟
۶۱ ـ آیا خواص کانی ها بیشتر مربوط به ترکیب شیمیایی آنهاست یا آنکه عوامل
دیگری هم در این میان تاثیر دارند؟ دلیل بیاورید؟
۶۲ ـ وجود کدام تفاوت ساختمانی سبب شده است که بلورهای میکا ورقه ورقه
شوند٬ اما بلورهای کوارتز به صورت نا منظم بشکنند؟
۶۳ ـ فرق میان سطح بلور و سطح تورق چیست؟
۶۴ ـ تعریف کوتاهی از « سختی کانی » را ارائه دهید؟
۶۵ ـ وجود ناخالصی چه اثری بر ظاهر کانی می گذارد؟
۶۶ ـ چه چیز سبب تفاوت کانی های سیلیکاته از یکدیگر می شود؟
۶۷ ـ چرا بعضی از کانی ها رخ دارند و بعضی فاقد رخ هستند؟
۶۸ ـ در چه شرایطی بلور یک کانی درشت تر می شود؟
۶۹ ـ چرا به بعضی از کانی ها « سنگ ساز » گفته میشود؟
۷۰ ـ سختی یک کانی به چه عواملی بستگی دارد؟ ( ۲ مورد).
فرهاد بابایی