آونگ فوکو
آونگ فوکو :
آونگ فوکو، نام نوعی آونگ نمایشی است که به منظور نشان دادن حرکت وضعی
کره زمین بکار می رود.این آونگ به خاطر نشان دادن حرکت وضعی زمین مورد توجه
قرار گرفت.این آونگ برای اولین بار توسط لئون فوکو در ۱۸۵۱ آزمایش شد.
لئون فوکو فیزیکدان فرانسوی میخواست این موضوع را نشان دهد که کره زمین بر
گرد خود میچرخد (حرکت وضعی زمین). در سال 1851 ، هنگام یک آزمایش که
بعدها شهرت بسیار پیدا کرد، یک آونگ را که فقط عبارت از جسم سنگینی بود که
به انتهای یک طناب بسته شده بود، از سقف کلیسای معروف پانتیون پاریس آویزان
کرد. آونگ به محض آویزان شدن رفتاری بسیار جالب داشت به این ترتیب که آن
بخش از هوا که در رفت و آمدهای پاندول (سطح ارتعاش) جارو میشد، با سپری
شدن تدریجی زمان در اطراف محور عمودی آونگ به چرخیدن میافتاد.
آونگ فوکو دارای گلولهای است که از ریسمانی آویزان شده و طوری قرار داده شده
است که بتواند آزادانه در هر صفحه قائمی نوسان کند. آونگ در صفحه ی مشخصی
شروع به نوسان میکند و مشاهده میشود که پس از چندین ساعت صفحه نوسان
به تدریج حول محور قائم حرکت تقدیمی انجام میدهد. گلوله باید بسیار سنگین و
ریسمان بسیار طویل و نقطه آویز تقریبا بدون اصطکاک باشد تا آونگ بتواند آزادانه به
مدت طولانی به نوسان خود ادامه بدهد.
از آنجا که این آونگ بعد از آویخته شدن ، سطح ارتعاش ثابتی دارد، کافی است که
آن را در جهت یک کره آسمانی که میخواهیم سکون و بی حرکتی آن را آزمایش
کنیم، تنظیم کنیم.اگر کره آسمانی مورد آزمایش بیحرکت باشد،همیشه در سطح
ارتعاش آونگ باقی خواهد ماند، در غیر اینصورت، یعنی در صورتی که حرکتی داشته
باشد،انحرافی اندک بسوی خارج از سطح ارتعاش آونگ در آن مشاهده خواهد شد.
فرهاد بابایی